Trong tác phẩm "Lịch sử nước ta" (1941), Chủ tịch Hồ Chí Minh viết về Nguyễn Ánh như sau:

"Gia Long lại dấy can qua, Bị Tây Sơn đuổi, chạy ra nước ngoài. Tự mình đã chẳng có tài, Nhờ Tây qua cứu, tính bài giải vây. Nay ta mất nước thế này, Cũng vì vua Nguyễn rước Tây vào nhà, Khác gì cõng rắn cắn gà, Rước voi giày mả, thiệt là ngu si" Cần phải kể thêm, không chỉ có Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà các nhân sĩ, trí thức thời ấy cũng đã lên án triều đình Nguyễn. Chẳng hạn như Ngô Đức Kế qua bài thơ liên châu (4 bài liên tiếp), trong đó có một bài như sau: "Ai về địa phủ hỏi Gia Long Khải Định thằng này phải cháu ông? Một lễ tứ tuần vui lũ trẻ Trăm gia ba chục khổ nhà nông Mới rồi ngoài Bắc tai liền đến Năm ngoái qua Tây ỉa vãi vùng? Bảo hộ trau dồi nên tượng gỗ Vua thời còn đó, nước thời không!" Ở Huế, nhân dân đã truyền tụng câu ca dao phổ biến về Khải Định: "Tiếng đồn Khải Định nịnh Tây Nghề này thì lấy ông này tiên sư"