Bia đề danh Tiến sĩ khoa thi năm Bính Tuất (1646)

Niên hiệu: Phúc Thái thứ 4 (1646)

Ngày dựng: Ngày 16 tháng 11 năm 1653

Kích thước:

Bia: Chiều cao 153cm, chiều rộng 115cm, dày 27cm

Đế bia (rùa): Chiều dài 160cm, chiều rộng 100cm, chiều cao 28cm

Đặc điểm: Trán bia trang trí mây, rồng chầu mặt trời (trăng). Diềm bia: hoa dây, chim muông. Rùa: đầu ngẩng cao, mai rùa không chạm khắc.

Thông tin chi tiết: Khoa thi Hội năm Bính Tuất niên hiệu Phúc Thái thứ 4 (1646) được tổ chức tại kinh thành Thăng Long. Các quan tổ chức kì thi gồm: Đề điệu là Quốc lão Thái phó Lễ bộ Thượng thư Tri kinh diên sự Kiên quận công Trịnh Quân, Tri cống cử là Thiếu bảo Dương quận công Nguyễn Nghi, Hình bộ Thượng thư kiêm Hàn lâm viện Thị giảng chưởng Hàn lâm viện sự Dương Trí Trạch; các viên Giám thí là Lễ bộ Tả thị lang Thọ Xuyên hầu Trần Nghi, Ngự sử đài Phó đô Ngự sử Khánh Yên bá Phạm Công Trứ, Thiêm đô Ngự sử Diễn Thọ bá Lê Kính, chọn hạng xuất sắc được 17 người vào thi Điện.

Ngày thi Điện, vua Lê Chân Tông đích thân ra đề. Sau khi quan dâng quyển đọc, hoàng thượng định thứ bậc, ban cho 1 người đỗ Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ Đệ tam danh (Thám hoa) là Nguyễn Đăng Cảo người xã Hoài Bão, huyện Tiên Du (nay thuộc thôn Hoài Bão, xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh) và 1 người đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp) là Nguyễn Viết Cử người xã Bình Ngô, huyện Gia Định (nay thuộc khu dân cư Bình Ngô, phường An Bình, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh), ban cho 15 người đỗ Đồng Tiến sĩ xuất thân.

Năm 1653, Bộ Công cho dựng bia đá Đề danh Tiến sĩ khoa thi này. Văn bia do Hàn lâm viện đãi chế Khương Thế Hiền soạn có đoạn khuyên răn kẻ sĩ về trách nhiệm đối với quốc gia: “Thế thì tấm đá này dựng lên chính là cây trụ đá của nền danh giáo, người được đăng tên vào đó khá lấy làm răn, gắng sức giúp đỡ nền tảng thái bình muôn vạn năm của hoàng gia vương thất, khiến cho nước nhà vững chắc như tảng đá Thái Sơn vậy”. Thượng trụ quốc Dương Trí Trạch nhuận sắc. Trung thư giám Hoa văn học sinh Đàm Phú Hoành quê Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai viết chữ.