Bia đề danh Tiến sĩ khoa thi năm Giáp Tuất (1694)

Niên hiệu: Chính Hoà thứ 15 (1694)

Ngày dựng: Ngày 2 tháng 3 năm 1717

Kích thước:

Bia: Chiều cao 187cm, chiều rộng 126cm, dày 27cm

Đế bia (rùa): Chiều dài 183cm, chiều rộng 133cm, chiều cao 34cm

Đặc điểm: Trán bia hình mây vờn, rồng chầu mặt trời (trăng). Diềm bia: trang trí hoa dây, hoa đang trong thời kỳ nở rộ. Rùa: đầu ngẩng cao, mai rùa chạm khắc hình quy bối (lục lăng).

Thông tin chi tiết: Vào mùa xuân năm Giáp Tuất niên hiệu Chính Hoà thứ 15 (1694) dưới thời vua Lê Hy Tông. mở khoa thi Hội các Cống sĩ trong nước. Đặc sai các quan Đề điệu, Tri Cống cử, Giám thí và các quan trong ngoài chia giữ các việc. Các quan Chỉ huy, Thị đề theo thể văn đời Hồng Đức ra bài. Các Cử nhân tới thi cũng dùng thể văn đời Hồng Đức để so đua tài nghệ. Số người dự thi bấy giờ đông đến hơn 2.000 người. Qua trường bốn, quan hữu ti chọn được hạng ưu tú gồm 5 người.

Qua tháng sau vào Điện thí, hoàng thượng sáng suốt xem xét, định thứ bậc cao thấp. Ban cho cả 5 người đều đỗ Đệ tam giáp Đồng Tiến sĩ xuất thân gồm: Ngô Công Trạc, Phạm Công Hoàn, Lê Anh Tuấn, Ngô Vi Nho, Nguyễn Duy Viên. Quan Hồng lô xướng tên, Bộ Lễ rước bảng vàng treo ngoài cửa nhà Thái học. Áo mũ cân đai, yến quỳnh hoa bạc, ơn vinh ban theo thứ bậc như lệ cũ. Rồi theo lệ bổ nhậm, được sung vào các chức Giám sát, Hàn lâm..., xếp vào triều ban.

Đến ngày 2 tháng 3 niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 13 (1717), Bộ Công cho dựng bia đá Đề danh Tiến sĩ khoa thi này. Sai Cẩn sự Tá lang Hàn lâm viện Hiệu thảo Nguyễn Nham soạn bài kí trên bia, trong đó có đoạn điểm lại công trạng của các vị Tiến sĩ khoa thi này: “chim oanh tung cánh, chim hồng bay xa, trải các chức trong triều ngoài quận, đến nay đã 24 năm. Có người bậc quan tam phẩm mà giữ chức Tả tư ở Bộ Lễ, có người bậc tòng tam phẩm giữ chức Chánh sứ Thừa tuyên, có người giữ chức Thiêm đô ở đài Ngự sử, đều là những chức vụ trọng yếu đắc dụng ở đương thời”. Lại sai Tá lý công thần Đặc tiến Kim tử Vinh lộc Đại phu Tham tụng, Thượng thư Bộ Lại kiêm Đông các Đại học sĩ thiếu phó Liêm Quận công Nguyễn Quý Đức nhuận văn bia. Thị nội tuyển Thị nội Thư tả Hộ phiên Tiến công Thứ lang sở sứ, người xã Bái Giao, huyện Đông Sơn là Nguyễn Đình Hoàn vâng viết chữ (chân). Kim quang môn Đãi chiếu Triện thích thái hàm Liêu Tường nam Nguyễn Đình Huy vâng viết chữ triện.