Trong nghệ thuật Ca trù, chậu đồng đựng thẻ là một đạo cụ đặc biệt, mang tính biểu tượng và có vai trò quan trọng trong nghi thức thưởng thức và đánh giá màn…

Trong nghệ thuật Ca trù, chậu đồng đựng thẻ là một đạo cụ đặc biệt, mang tính biểu tượng và có vai trò quan trọng trong nghi thức thưởng thức và đánh giá màn trình diễn.

Chậu thường được làm bằng đồng thau, hình tròn, được đặt phía trước người nghe – thường là quan viên hay người thưởng thức chính. Sau mỗi phần biểu diễn của ca nương, nếu cảm thấy hài lòng, người nghe sẽ thả vào chậu một hoặc nhiều thẻ tre như một cách khen thưởng.

Theo sách “Ca trù biên khảo”, thẻ gọi là Trù, làm bằng những miếng tre, trên đó có ghi số. Số tương đương với giá trị tiền tệ, thẻ dùng để thưởng cho “Ả đào” thay vì tiền mặt.

Khi hát, người biểu diễn ngồi ở hai bên bục. Một người đánh chiêng, một người đánh trống. Mỗi khi “Ả đào” hát hay, người đánh trống đánh một tiếng “chát”, người biểu diễn cầm chiêng gõ vào chiêng rồi thưởng một “trù”. Sáng hôm sau, dựa vào số tiền thưởng của mình, các ca công, nhạc công đếm trù và lĩnh tiền. Ví dụ, nếu có 50 trù, mỗi trù có giá là hai “ tiền kẽm ” (một đơn vị tiền tệ thời bấy giờ), thì được trả 10 “quan tiền”. Vì vậy, hát “ Ả đào ” được gọi là “Ca trù”, có nghĩa là “hát thẻ”.