Khu di tích lịch sử Nha Công an Trung ương tại thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang là một phần thuộc Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào, nơi…

📍Khu di tích lịch sử Nha Công an Trung ương tại thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang là một phần thuộc Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào, nơi ở và làm việc của Nha Công an Trung ương từ tháng 4/1947 đến tháng 9/1950, đây cũng là nơi bảo tồn, lưu giữ, giới thiệu những dấu tích và kỷ vật lưu niệm của lực lượng công an nhân dân. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, với dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa, ngày 23/9/1946 được quân Anh hậu thuẫn, thực dân Pháp nổ súng gây hấn ở Sài Gòn, mở đầu cho cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai. Nhận rõ âm mưu của thực dân Pháp, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bằng mọi cách kéo dài thời gian hòa hoãn để Nhân dân ta có thêm điều kiện chuẩn bị kháng chiến lâu dài, với việc ký Hiệp định sơ bộ ngày 06/3/1946 và Tạm ước ngày 14/9/1946. Tuy nhiên, chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới. Bất chấp thiện chí hòa bình của Việt Nam quân Pháp đã nổ súng gây hấn ở nhiều nơi tại Hà Nội. Ngày 19/12/1946, Hà Nội nổ tiếng súng đầu tiên mở màn cuộc kháng chiến trường kỳ, cùng với các cơ quan đầu não của Đảng và Nhà nước, Nha Công an Trung ương chuyển về căn cứ kháng chiến. Hành trình di chuyển từ Thủ đô qua Phú Thọ và điểm đóng quân được lựa chọn là xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang (nay là xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang), do xã Minh Thanh có vị trí nằm giữa vùng căn cứ địa cách mạng, địa thế hiểm yếu, tiện đường giao thông, đảm bảo an toàn bí mật; đặc biệt, Nhân dân các dân tộc trong vùng một lòng đi theo cách mạng, vì thế xã Minh Thanh có vị trí hết sức quan trọng trong khu căn cứ cách mạng Tân Trào - nơi được chọn làm nơi ở và làm việc của nhiều cơ quan đầu não Trung ương Đảng và Chính phủ. Nha Công an Trung ương bố trí tại đây đã đáp ứng yêu cầu kịp thời triển khai nhiệm vụ và góp phần bảo vệ an toàn Trung ương Đảng, Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh và khu căn cứ cách mạng...

Khi chuyển đến xã Minh Thanh, lúc đầu chưa có nơi ở nên toàn bộ cán bộ, chiến sĩ và nhân viên của Nha đều đến ở nhờ nhà dân trong các thôn. Đồng chí Lê Giản, Giám đốc Nha Công an ở nhờ một gia đình dân tộc Tày (tên là ông Chuột, vợ là bà Ma Thị Vần) tại thôn Lũng Cò. Địa điểm được chọn xây dựng “trụ sở” là 02 ngọn đồi cây cối xanh tốt, rậm rạp ở gần cánh đồng Lũng Cò; Nhân dân quen gọi là đồi A và đồi B, khi Nha Công an chuyển đến để tiện lợi cán bộ, chiến sĩ gọi là đồi A và đồi B.

Trong thời gian tại đây, cán bộ, chiến sĩ Nha Công an Trung ương luôn xác định rõ tinh thần trường kỳ kháng chiến; xây dựng tổ chức, bố trí lực lượng và chỉnh đốn công tác phù hợp trong từng giai đoạn cách mạng. Nha Công an Trung ương đã tổ chức chỉ đạo tiễu phỉ, trừ gian, xây dựng cơ sở nắm tình hình địch, kiểm soát nội bộ, lập Đội trừ gian, Đội Công an xung phong… Tại vùng căn cứ địa, lực lượng Công an thực hiện tốt việc rà soát đối tượng phức tạp, làm trong sạch địa bàn, chống cách hoạt động do thám của địch, phát động Nhân dân thực hiện phong trào “Phòng gian bảo mật”, khẩu hiệu “Ba không” đặt các trạm, đồn tại các khu vực trọng yếu, giữ gìn trật tự an toàn xã hội vùng hậu phương. Đặc biệt, Nha Công an Trung ương đã tổ chức chỉ đạo hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ lãnh tụ, các cơ quan đầu não của Đảng và Chính phủ…