Di tích Nhà tù Chợ Chu thuộc xóm Vườn Rau, thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, cách thành phố Thái Nguyên 55km về phía Tây Bắc. Di tích không chỉ là nơi ghi dấu…

📍 Di tích Nhà tù Chợ Chu thuộc xóm Vườn Rau, thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, cách thành phố Thái Nguyên 55km về phía Tây Bắc. Di tích không chỉ là nơi ghi dấu tội ác của thực dân Pháp mà còn có một ý nghĩa quan trọng thể hiện ý chí đấu tranh bất khuất của những người yêu nước, các chiến sĩ cách mạng, sự đoàn kết quân dân trong lịch sử đấu tranh trước cách mạng tháng Tám năm 1945. Theo các tài liệu lịch sử, khi thực dân Pháp chiếm đóng Định Hóa, chúng bắt đầu cho xây dựng đồn Chợ Chu và được củng cố dần đến năm 1920 thì hoàn chỉnh. Song song với việc làm đồn bốt, giặc tiến hành xây dựng nhà tù để giam cầm những người chống đối. Năm 1916, thực dân Pháp cho xây dựng Nhà tù Chợ Chu. Ban đầu nhà tù làm bằng tre, gỗ đơn sơ để giam thường phạm. Sau vụ nổi dậy giết cai ngục, cướp vũ khí chạy vào rừng của những tù nhân tại Nhà tù Chợ Chu vào đêm 27, rạng sáng 28-8-1922; đồng thời, năm 1940, cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, bị Pháp đàn áp, nhiều chiến sĩ cách mạng và nhân thân bị bắt về giam giữ ở Nhà tù Chợ Chu, do đó năm 1942, Pháp tiếp tục mở rộng nhà tù, xây kiên cố hơn bằng gạch, ngói, xi măng, hầm giam có thể nhốt đến 200 người. Thực dân Pháp tin rằng, Chợ Chu là chốn “rừng thiêng, nước độc” nên nhốt tù ở đây an toàn nhất, nếu có trốn khỏi trại giam thì không chết đói cũng bị thú dữ ăn thịt. Địa điểm di tích nhà tù Chợ Chu gồm: Khu quan đồn, khu lính và nhà tù. Hiện, toàn bộ khu vực đồn và nhà tù còn lại một số đoạn tường bao xây đá khối nguyên vẹn, lô cốt, nền nhà và sân… Di tích đã được đầu tư phục hồi, tôn tạo lại một số đoạn tường, lô cốt, khe đặt súng, bia ghi dấu sự kiện, danh sách 12 đồng chí vượt ngục thành công năm 1944, trồng cây xanh, tôn tạo đường lên, thu hút khách tham quan di tích.

Di tích Nhà tù Chợ Chu là bằng chứng về âm mưu, tội ác, chính sách đô hộ, kìm kẹp của thực dân Pháp, là biểu tượng về tinh thần đấu tranh hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc của các chiến sĩ cách mạng đã đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc trong Cách mạng Tháng 8/1945 và sau này. Hiện nay, di tích Nhà tù Chợ Chu cùng với di tích thắng cảnh Chùa Hang đã trở thành tuyến du lịch thu hút du khách khi đến với ATK Định Hóa./.