ĐÀN TAM

👉 Đàn Tam là nhạc cụ dây gảy phổ biến của người Việt. Đàn được mắc “ba dây” nên gọi là Đàn Tam (Hán-Việt: tam là ba). 👉 Về âm lượng Ðàn Tam có thể vang bằng hai đàn dây gảy khác, loại Tam cỡ lớn có thể tăng thêm âm trầm cho dàn nhạc. 👉 Về hình dáng cấu tạo đàn tam gồm có những bộ phận chính như sau: + Bầu đàn hay hộp đàn: là khuôn gỗ dày hình chữ nhật (4 cạnh tròn), kích thước 14 – 17 cm. Thành đàn cao khoảng 5 cm, khá nặng, làm bằng gỗ cứng. Mặt đàn bọc bằng da trăn hoặc da kỳ đà. Ở phần gần giữa mặt đàn là ngựa đàn. Trước đây hậu đàn bịt da, ngày nay làm bằng gỗ, có lỗ thoát âm. + Cần đàn: dài, làm bằng gỗ cứng, trên mặt không có phím đàn. + Đầu đàn: có hốc luồn dây và 3 trục dây (bên 2 trục, bên 1 trục). Đầu đàn hơi ngả về phía sau. + Dây đàn: trước đây làm bằng tơ se, nay làm bằng dây nylon với kích thước khác nhau. Tổng cộng có 3 dây đàn móc vào cuối bầu đàn, chạy lên phía trên ngựa đàn đến cần đàn rồi xỏ vào trục dây được luồn qua miếng xương có 3 lỗ nằm trên mặt cần đàn. Người ta có thể di chuyên miếng xương này lên gần đầu đàn hay kéo xuống hướng bầu đàn để điều chỉnh độ căng, giãn của 3 dây đàn, giúp âm thanh cao lên hay trầm xuống. Nói cách khác, miếng xương này giống như cái khuyết ở Đàn Nhị. Tuy nhiên loại Đàn Tam ngày nay, nhất là loại thường dùng người ta đã bỏ miếng xương này Đàn Tam có âm sắc không giống các đàn khảy dây khác. Điều này có lẽ chịu ảnh hưởng phần nào bởi mặt bầu vang bịt da trăn. Đàn Tam có màu âm vang, ấm, sáng sủa, thích hợp rộn rã. Tuy nhiên khi ở quãng thấp âm sắc Đàn Tam hơi đục, dùng để thể hiện những giai điệu trầm hùng, khỏe khoắn.